Trashëgimia kulturore, veçanërisht trashëgimia jomateriale, luan një rol vendimtar në kuptimin e shoqërive historike dhe ruajtjen e vazhdimësisë kulturore. Trashëgimia jomateriale, e cila përfshin traditat, ritualet, gjuhët dhe shfaqjet, mbështetet në mënyrë unike nga pjesëmarrja aktive e komuniteteve. Kjo formë e trashëgimisë ofron potencial të konsiderueshëm arsimor, duke angazhuar si qytetarët ashtu edhe brezin e ri në trashëgiminë e gjallë të kulturës së tyre.
Ndërsa Shqipëria nis rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE, vendi duhet të prezantojë në mënyrë autentike trashëgiminë e saj të pasur kulturore, duke përqafuar vlerat, ritualet dhe praktikat unike shpirtërore në përputhje me moton e BE-së, “Të Bashkuar në Diversitet”. Kjo qasje nxit një kuptim më të thellë të së kaluarës së Shqipërisë dhe përmirëson praktikat bashkëkohore kulturore dhe politikëbërëse, duke synuar për strategji më efektive të ruajtjes së trashëgimisë jomateriale. Miratimi i fundit i LIGJIT nr. 27/2018 për trashëgiminë dhe muzetë e nënvizon këtë angazhim, duke përcaktuar qartë trashëgiminë jomateriale dhe rolet e institucioneve përgjegjëse.
Trashëgimia jomateriale e Shqipërisë është e pasur, duke reflektuar rrënjët e saj të lashta, qëndrueshmërinë dhe respektin e thellë për komunitetin, natyrën dhe traditën. Nëpërmjet këngës, vallëzimit dhe ritualit, këto praktika vazhdojnë të formësojnë identitetin e shqiptarëve dhe të ruajnë lidhjen e tyre me të kaluarën.
Megjithatë, për shkak të modernizimit, hapjes shoqërore, emigrimit, brezit të ri që lexon më pak dhe ndikimit të internetit dhe platformave online, ekziston rreziku që traditat gojore, vlerat dhe identiteti kombëtar të zvogëlohen.
Në këtë kuadër, DMO Albania, në bashkëpunim me EU Policy Hub, po lançojnë një projekt të ri të titulluar “Trashëgimia është marka jonë”. Financuar nga Bashkimi Evropian, projekti do të zgjasë dy vjet, duke filluar nga 14 janari 2025 dhe duke përfunduar më 14 janar 2027.
Projekti synon kryesisht ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë jomateriale shqiptare përmes tregimit, krijimit të produkteve artistike dhe edukimit të të rinjve për trashëgiminë jomateriale.
Nisma integron disa qasje të provuara, duke përfshirë rrjetëzimin, platformat arsimore dhe virtuale, aktivitetet e të mësuarit nga kolegët dhe shkëmbimin e praktikave më të mira nga vendet e tjera.
Nëpërmjet kësaj nisme, ne duam të përcjellim një mesazh për shqiptarët dhe vizitorët: Trashëgimia është marka jonë dhe ne duhet të krenohemi me të.
Me shume rreth projektit Home – Albania Heritage
