Turizmi mund të sjellë një impakt të jashtëzakonshem në destinacionet tona. Të ardhurat nga turizmi ndihmojnë për mbrojtjen dhe ruajtjen e traditave locale, për të mbrojtur mjedisin dhe mbi të gjitha gjenerojnë vende pune. Por çfarë merr nga turizmi komuniteti për gjithë punën e madhe që bën?

Në fakt qeveria, ministritë, apo dhe statisticienet nuk merren shumë me këtë pjesë, që sa përqind të ardhura i mbeten komunitetit nga një numër x turistësh. Statistikat shpesh bazohen në të dhëna të tilla si: numri i vendeve të punës dhe numri total i vizitorëve. Padiskutim që këto kanë rëndësi. Por këto statistika me të cilët mburren institucionet tregojnë vetëm një pjesë të historisë. Matja e impaktit të turizmit kërkon që tashmë të adresohen sfidat aktuale, aq më tepër pas COVID 19 dhe më tej, ku rëndësia qëndron te rimekembja e ekonomisë në cdo cep të vendit.

Le të marrim një shembull: Sa te ardhura psh përfiton komuniteti i Përmetit, apo i zonës në Benjë dhe Ogdunan nga turistët gjithëvjetor në Ujerat Termale?

Përveç ndonjë nate fjejtje në qytetin e Përmetit, apo ndonjë dreke, asnjë e ardhur nuk mbetet për komunitetin. Kështu gjithë të ardhurat që merren nga turistët për të ardhur në këtë destinacion nuk mbërrijnë në këtë destinacion, por shkojnë te bileta e avionit, transporti, agjencia turistike apo guida, qe jane jashte zones se Permetit. Në këtë zonë tashmë nuk ka as lokale as restorante, as artizane. Kështu që nuk kanë përfituar banorët blerjen e këtyre produkteve.

Kjo quhet rrjedhje e turizmit dhe kjo ndodh kur të ardhurat e gjeneruara nga turizmi humbin jashtë ekonomise së destinacionit. Rrjedhja e turizmit llogaritet nga 60- 90% qe do te thote vetëm 40 % -10 % e të ardhurave mbeten në destinacion, me akomodim ose kulinari, apo blerje suveniresh. Në rastin e vendeve jo shumë të zhvilluara, me infrastrukture te dobet, vetëm 10% mund të mbetet në destinacion.

Atëherë çfarë do bejë destinacioni me këto 10% të të ardhurave? Si do i ruajë e i mbrojë asetet kulturore e natyrore, si do i ruajnë vendet e punës? Nga ana tjetër këto 10% nuk mjaftojnë për të riparuar dëmin që u bëhet këtyre destinacioneve, pasi sjellin efekte negative për destinacionin, ndotje, dyndje që në fakt duhet të pastrohet më vonë. Po kështu infrastruktura turistike duhet të mirëmbahet, tabelat gjithashtu.

Në rastin e Përmetit meqë e morëm si shembull , është Agjencia shtetërore e zonave të mbrojtura, që kujdeset për pastrimin e dëmeve që lënë turistet njëditore pas, edhe pse kjo nuk është punë e paguar për ta. Ndërkohë që një pjesë e të ardhurave të turizmit në destinacion duhet te shkojë pse jo dhe për pastrimin e dëmeve. Në fakt një turizëm i shëndetshem duhet ti trajtoje atraksionet si entitete të gjalla. Rezidentet duhet të perfitojnë dicka, fundja dhe një pagese bilete për destinacionet e populluara.

Të gjitha këto situata që janë aq të ndryshueshme, duhet të zgjidhen rast pas rasti nga DMO-te, nga organizatat që duhet të menaxhojne turizmin në destinacionet turistike. DMO-te duhet te bëjnë dhe matje e statistika të numrit të turistëve dhe të ardhurave që ata lënë dhe të gjejë mënyra që paratë të mos ikin të gjitha jashtë destinacionit. DMO-te duhet te masin dhe faktorët dhe kostot e mjedisit, si gjurmet e karbonit per cdo udhetar, dhe cilesine e jetes se banoreve etj. Pra DMO-te duhet t’i vendosin nje çmim destinacionit, bazuar ne gjithë parametrat, dhe turistet duhet te perballen me keto kushte, e me kete çmim.  Në vend që të fokusohen në tërheqjen e sa më shumë turisteve, duhet të fokusohen në reduktimin e ikjes së të ardhurave nga destinacioni. Pra t’i sjellin vlerë destinacionit pa vizitorë shtese. Cilësi dhe jo sasi. Këtë mund ta bëjnë vetëm DMO-të.

Kroacia është shteti i parë që del zyrtarisht me një ofertë të re, tërheqëse për turizmin në kohë pandemie. Fushata e Kroacisë është: Croatia, your new office! (Kroacia, zyra juaj e re). Dhe i drejtohet të gjithë nomadëve dixhitalë të cilëve do u mundësojë një vit qëndrimi në Kroaci. Pra dhe në kohë pandemie, Kroacia ka gjetur rrugën për të tërhequr një grup të caktuar që udhëton, pikërisht nomadët dixhitalë, që janë njerëz që përdorin teknologjinë për të nxjerrë të ardhurat e tyre dhe nuk kanë një shtëpi fikse, por punojnë nga vende të ndryshme, nga libraritë, kafenetë, qendra kreative, etj

Fushata do ketë fokus tregjet e SHBA, Kanada dhe Britani e Madhe dhe do bëhet përmes rrjeteve sociale Facebook dhe Twiter. Ka një faqe të posacme interneti në anglisht, ku do drejtohen gjithë aplikantët. Fushata është bërë në bashkëpunim me Ministrinë e Turizmit dhe Sporteve që ka gjithë informacionin e nevojshem për lejen e qendrimit që do marrin nomadët dixhitalë në Kroaci.

Kështu Kroacia bëhet një nga shtetet e para të BE, që rregullon me ligj qëndrimin e përkohshëm të nomadëve dixhitalë, dhe kjo falë bashkëpunimit mes Ministrive të Jashtme, të Shëndetësisë, të Finanave, të Turizmit dhe Sporteve. Kështu turizmi kroat synon të mos jetë i ngrirë gjatë një viti. Duke lehtësuar plotësisht procedurat ata shpresojnë se nomadët do të vijnë me kenaqësi në Kroaci dhe do kontribuojnë në ekonominë kroate. Kroacia do i magjepsë ata me kulturën natyrën dhe ofertën autentike. Dhe ky nuk është produkt i një vendimi sot për sot, pasi që në nëntor 2020, parlamenti kroat miratoi Aktin e Alienëve, që hyri në fuqi në 2021 sipas të cilit nomadët dixhitale do kene rezidencë të përkohshme për një vit në Kroaci, qëndrim të sigurt, të rehatshëm, kushte të mira jetese, internet non stop, klimë të mrekullueshme dhe shëndet mjeksor të përballueshëm. Në Kroaci anglishtja flitet kudo, kështu që nomadët do punojnë dhe jetojnë pa problem. Pritet që të dalin dhe akte nënligjore për të rregulluar gjithë këtë proces. Pjese e fushatës janë dhe reklamat në Lonely Planet apo Forbes që po u bëjnë thirrje amerikanëve, anglezëve të zgjedhin kroacinë si vendin përfekt për nomadët dixhitalë.

Po Shqipëria?

Rasti kroat na mëson tre gjëra:

-Së pari që gjithë Ministritë kyce janë bërë bashkë për të gjetur një zgjidhje invoative për të mbajtur gjallë bizneset turistike

– Së dyti, kanë gjetur një target grup të caktuar për të tërhequr në Kroaci, madje kanë identifikuar dhe tregjet ku do fokusohen

– Së treti: nuk ka mbetur vetëm një dëshirë por është bërë ligj dhe tashmë po vihet në zbatim, me rregulla e procedura lehtesimi, por dhe me nje fushatë marketing të organizuar dhe website të dedikuar.

Shqipëria është në gjendje zie përsa i përket turizmit. Nuk ka asnjë ide, asnjë plan, asnjë focus për të ardhmen. Të gjithë janë fokusuar te zgjedhjet, dhe asnjë organ shtetëror, perfshi ata që janë të detyruar të merren me turizmin, nuk kanë asnjë plan në tryeze, e jo më të angazhohen disa ministri së bashku. Nuk ka as fushata marketing, as focus, dhe asnjë ndihmë për bizneset. Kroacia është një shtet rajonal, dhe do ishte mirë të reflektohej disi të paktën nga Ministria e Turizmit dhe AKT për të ideuar dicka në lidhje me të ardhmen e turizmit në kohë pandemie.

DMO ALBANIA po zbaton një projekt për ndërgjegjësimin e gjithë aktorëve në fushën e turizmit për të nxitur zbatimin e strategjise se Turizmit te Qendrueshem 2019-2023, për ngritjen dhe funksionimin e organizatave per menaxhimin e destinacionit ne Shqiperi.

Projekti eshte pjese e thirrjes IdeAL nga Co Plan dhe financuar nga Bashkimi Europian.